Inbouw-neststenen
Inbouw-neststenen zijn grofweg in 2 typen te verdelen:
1. Een inbouwsteen die wordt ingebouwd in de constructie, waarbij alleen de invliegopening zichtbaar is; 2. een inbouwsteen die ook wordt ingebouwd maar waarvan de voorzijde van de inbouwsteen gelijk loopt met de voorzijde van de gevel (en de gehele voorzijde van de inbouwsteen zichtbaar is).
![]() | ![]() |
| Neststeen, voor onzichtbare inbouw | Neststeen, voor zichtbare inbouw |
Plaatsing van een inbouwsteen, met onzichtbare voorzijde
Bij deze wijze van plaatsing van de inbouwsteen wordt de steen zo geplaatst dat alleen de invliegopening zichtbaar is. Hoe gaat men te werk? De opbouw hangt af van een paar factoren. Hoe breed is de spouw en welk materiaal wordt voor de buitengevel gebruikt? In de meeste gevallen zullen de inbouwstenen geplaatst worden in een gemetselde constructie.
Zorg ervoor dat de inbouwkast de binnenmuur niet raakt. Er moet altijd isolatie achter de inbouwsteen zitten. Anders instaat er een zogenaamde “koude-brug” (dit betekent dat er in huis condens kan ontstaan op de binnenmuur). De isolatie achter de kast kan een dunne, 2-3 cm dikke PIR-plaat zijn met een hoog-isolerende werking. Deze plaat kan voorafgaand aan de montage in de muur al op de neststeen verlijmd worden (vooraf even meten hoe dik de plaat kan zijn, rekening houdend met oneffenheden op de buitenzijde van de binnenmuur). Voor de isolatie van de muur zou het wellicht nog mooier zijn om de hele neststeen aan de buitenzijde van PIR-plaat te voorzien, maar in warme zomers zou het voor de gierzwaluwen dan wellicht te warm worden in de neststeen.
Indien het een nieuwe gemetselde buitengevel betreft, wordt de inbouwsteen in het metselverband meegemetseld. Op het moment dat de inbouwsteen is geplaatst, wordt de isolatie om de inbouwsteen gesneden en kan de buitengevel gemaakt worden. Tegen de voorzijde van de (onzichtbare) inbouwsteen worden steenstrips gelijmd. Om vervolgens op de juiste plek een invliegopening te creëren van ca 30 x 70 mm (zie afbeelding).
Indien het een bestaande buitengevel betreft, moet een gat ter grootte van de neststeen worden uitgeslepen. Vervolgens dient de isolatie (indien aanwezig) op de plaats van de neststeen te worden verwijderd. Zorg ook hier voor een hoog-isolerende plaat achter de neststeen. Vul vervolgens het metselwerk aan met specie, zodat de neststeen vast in de muur zit. Let op: indien de spouw eerder al geïsoleerd is, dan kan er isolatiemateriaal naar buiten komen (met name bij gebruikte isolatievlokken of isolatieparels). In principe wordt er ook lijm meegespoten in de spouw tijdens het isoleren, maar ondanks dat kunnen er losse vlokken of parels zitten op de plek waar de inbouwsteen moet komen (die er gemakkelijk uit kunnen vallen). In het ergste geval moet de spouwisolatie van buiten aangevuld worden na het plaatsen en inmetselen van de neststeen.
![]() | ![]() |
| Inbouwsteen, onzichtbaar, tijdens inbouw. Let op dat de steen wel in de isolatie zit, maar dat de isolatie doorloopt achter de steen (of dat de ruimte achter de steen met hoogwaardiger isolatie (PIR) is opgevuld) | Inbouwsteen, onzichtbaar, eindresultaat. Door de steenstrips vóór de inbouwsteen is er slechts de invliegopening zichtbaar. |
Plaatsing van een inbouwsteen met zichtbare voorzijde
Bij de plaatsing van een neststeen met zichtbare voorzijde geldt dezelfde verwerking als de
neststeen met onzichtbare voorzijde. Met dit verschil dat de voorzijde van de neststeen meeloopt in
het gevelvlak, respectievelijk metselverband. De neststenen zijn over het algemeen niet waterdicht aan de bovenzijde. Dit is geen probleem als de steen geheel in de muur zit ingemetseld. Echter, indien een deel van de neststeen uitsteekt, dan moet de bovenrand afgestreken worden met een schuine rand specie.

Sommige mensen gaan helemaal los in hun creativiteit en maken hun eigen patroon van inbouwstenen in een muur of een eigen ontwerp invliegopening op metselsteenmaat:

Er zijn ook speciale opzetplaatjes te koop in de handel met daarin de juiste vorm van de invliegopening:






